کوکوتی تی

فرهنگ وادب تالش

کوکوتی تی

فرهنگ وادب تالش

یاد ایامی زلیخا صباماسال تالش

یاد ایامی 
که در گلشن سرایی داشتیم
چیله شوون نشین کیله کا وَری
چیله کا نی پِیین چیکله سری 
دَه دَه داوره نشین منقا لی وَری
خاسه لوئه کَری ده ده هر وری 
چگونگی آماده شدن خانواده های سنتی تالش وماسال برای برگزاری چیله شو و گذراندن شبهای بلند وسرد زمستانی در جمع گرم وبا نشاط خانوادگی 
واین رسم زیبای چیله شورا در یک خانواده ی سنتی ماسال بود در گذشته بخصوص این روزها که نزدیک است به چیله شو وبرگزاری چیله شو که چون گذشته ها نیست ولی کما کان بر گزار میشود برای اینکه افراد خانواده اولن همه در یک جا نیستند و در جاهای مختلف ساکن هستند این است که حال وهوا وشیرینی وحلاوت گذشته هاراندارد ومن برای یاد اوری کسانی چون من که یاد اوری خاطرات گذشته جزء از زندگی من شده وکسانی را که دراین خاطرات با من همراه بودند والان دیگر نیستند می نویسم.. تجسم خانه 
خانه ای بود در حیاطی بزرگ که دوطرفش مزرعه ی برنجزار بود پشت این خانه تا رودخانه خا لکا ادامه داشت همسایه های روبرویی با این خانه مهربانی ها فاصله دار بودند .در حیاط خانه یک نهر ابی با اب زلال بود در کنار نهر چند درخت به با به های درشت وشیرین ویک درخت برزگ ازاد که رز انگور سفید از ان بالا رفته بود انگورهایش درشت وپر خوشه بود . در باغ پایین خانه درختان اشتالو و چند درخت لیمو و گوجه سبز قندی ویک درخت انجیر سفید و چند درخت نارنج .
در حیاطجلو کمی نزدیکتر چند درخت پرتقال در باغ بالای باز درختان میوه ودوتا تیلاوار که در دامنه اش کدوهای سفید که حاصل تابستانی این باغ بود در اویزهای کاه کولشی اماده پخت برای چیله شووشبهای زمستانی:بود
در انور نهر روبرو درختان انار ترش وشیرین بود ..در پشت خانه یک رود بزرگ به اسم چیمن جو بود که محل شنای تابستای بچه هابود. بعد از چیمن جو قرق بود که پر از درختان گردو وفتر ویاکونوس وسیاکوتی ماملی چر و محل زیستگاه زمستانی کبک وقرقاول و سار بود همسایه انور رودخانه خالکایی این خانه خانه ارباب بزرگ بود خانه سفید خانه افسانه ای ان زمان که غروبها در تلار این خانه روشنایی تنها لامپ برق موتوری حیاطش که تازه اورده بو د دیده میشد و نیز صدای موتور برقش ولی در ان سکوت رویایی این صدای مدرنیته چندان بد ایند نسل جوان نبود . بله قرق یا قروق که درختان گردویش را اسم گذاری برحسب شکل گردو ویا به کسیکه درختشرا بخشیده بودن مثلن دختر ی که شوهر کرده بود ویپسری که زن گرفته بود وبرای خود جدا خانهای داشت تا از محصولش استفاده کند فندقه دار -تیره دار -شالبوکه دار- دَچوکه دار گوله باجیه دار - اسکندره دار الا اخر .. ادامه دارد 
زلیخا صبا

مثل تالشی زلیخا صباماسال تالش

 تالشی
ایسر آدمن پلخته لیوی مونون آگرد ویگرد آوون را ای دقه یه 
بعصی آدم ها مثل درخت پلت هستند این ور ان ور شدن برایشان یک دقیقه است
این مصداق کسانی است که زود خشم گین میشوند وزود می بخشند وزود قهر می کنند وزود آشتی میکنند نمی دانم شاید اخلاق خوبی نباشد 
زلیخا صبا

پریسکه زلیخا صبا ماسال تالش

پریسکه زلیخا صبا
دل غمگین
جان پردرد
سیلی زده بر گل روی خندان 
رخت بر بست 
و لخند کوچ کرد
عکس از زلیخا صبا

واژه های ناب تالشی زلیخا صبا ماسال تالش

واژه های ناب تالشی آشنا ولی تاحدی فراموش شده ا بتدا بچند واژه با آ شروع می کنم البته با اجازه استاد گرانقدر استاد نیک نهاد
1-آخازی--آرزو داشتن 
2-آپراز--تکیه بده
3-آبره --سرخ کن 
4 -آدیَس--انجا  نگاه کن 
5- آچین-- باز کن
6--آپِر- یواش حرکت کردن
7 -آچَر-- از رو چریدن
8--آدرز-- بدوز
9-آر ناموس-- آبرو
10-- آرونج-- از پهلوبکش -- فعل 
باسپاس زلیخا صبا


دلنوشته زلیخا صبا ماسال تالش

پاییزه وا پکرده خرمنی را
..صدفم بند آکرده گردنی را 
صدفم بند آکرده مینش مرجون 
یاری تله لوئه مه کرده رنجون
از دریا تا ماسوله کوه
این روزهاو ماه اخر پاییزی و آمدن روز و سرمای زمستانی است واز این روگاه باران با بوران وباد سرد وگاه برف در کوه ها به پیش واز زمستان رفته .دیروز ییلاق باران با باد وسوزوسرمابود.
امروز دریا متلاطم بود وهمراه سرما ،، همه فصلهادرنوع خود زیبایی خاص خود دارند .فصل پاییز باهمه متغیر بودنش زیباست گاه افتاب ملایم وبرگهای رنگی وگاه بادوباران وسرما وریزش برگهای ،
ماسوله برعکس مواقع دیگر شلوع نبود وازاین رو زیباییش بیشتر به چشم نمایان بود به خصوص عروب پاییزی ماسوله ومثل همه جا این روزها از همهمه و شلوعی مسافران کمتر به چشم میخورد ولی بوی کاکا ،و.اش رشته، و بوی چای تازه دم دراین هوای سرد، اخر پاییزی که خیلی می چسبد 
معازه دارهای ماسوله ای هم به علت کم بودن مشتری مهربانتر وبا ملاحظه تر بودند وازاین رو با اقل مشتریان خوش برخوردتر بودند ویا صدایشان می کردند به هرحال ماسوله همچنان چون نگینی در دل کوه با چراعانی میدرخشید خوش گدشت جایتان خالی 
زلیخا صبا