کوکوتی تی

فرهنگ وادب تالش

کوکوتی تی

فرهنگ وادب تالش

ضرب المثل تالشی زلیخا صبا ماسالی تالش

ضرب المثل تالشی 
هرکسی چمچه ژنع اشتن پیشی ویکرع
یعنی هرکسی کفگیر در قابلمه میکند جلوی خودش می ریزد این مثل برای کسانی است که بعضی برای دیگران وبه نفع دیگران کاری نمی کنند بلکه همیشه بفکر حال خود ونفع خود هستندو جز خود کسی برایشان مهم نیست

سبزی پلو با ماهی زلیخا صبا ماسالی تالش

سبزی پلو با ماهی 

سبزی پلو با ماهی
مواد سبزپلو شوید 
مواد
1 کیلو سبز ساطوری شده که شامل شوید تره وجعفری وگشنیز 
2 ماهی از هرنوع 
3 زعفران روغن و نمک 
4 برنج چهار پیمانه 
طرز تهیه ابتدا برنج را بعداز شستن با یک ونیم قاشق نمک به مدت دو تا سه ساعت خیس میکنیم 
وبعد در یک قابلمه اب می ریزیم وجوش می آوریم وبرنج را در آن میریزیم .وقتی دانه برنج از آب بالا آمد وبستگی دارد به ذایقه افراد خانواده که اگر پلو را نرم یا دون دار دوست داشته باشند وچون سبزی اگر خشک نباشد وآب دارد .پس برنج را کمی دون دار بر میداریم ودر آبکش میریزیم ودر ته قابلمه ای که میخواهیم برنج را دم کنیم روعن میریزیم وبعد یک کفگیر برنج میریزیم ورویش سبزی را میریزیم وبه این ترتیب ادامه میدهیم تا آخر ودریک کاسه که زعفران را آب کرده ایم یک کفگیر برنج سفید ریخته ودر روی برنجی که میخواهیم دم کنیم میریزیم ورویش روغن یا کره میدهیم و به مدت نیم ساعت تا چهل دقیقه روی حرارت ملایم می گذاریم دم بکشد و ماهی را که ازقبل نمک زده بودیم در روغن سرخ می کنیم ودر سر سفره می آوریم ونوش جان 
با سپاس زلیخا صبا

آلاوه ویشور آلاوه زلیخا صبا ماسالی تالش


آلاوه و ویشور آلاوه
الاوه کردن شاید به گوش حتی بعضی از تالش هاویا گیلک های نسل جدید آشنا نباشند وندانند که آلاوه چیست وچه کاری را آلاوه می گویند.
در زمان های قدیم که خانه های گیلان و بخصوص سرزمین تالش کاه گلی بود واین خانه البته تابستانها خنک وزمستانها با یک منقل آتش گرم میشد .
زحمت رنگ ولعاب دادن این خانه ها باز بر دوش زنان زحمت کش تالشی وگیلانی بود این خانه هاکه اکثرا شامل چند اطاق بود سفید خانه بالا خانه که مخصوص مهمان بود وهیچوقت در ان آتش روشن نمی کردند که دودی وسیاه نشود و تلاره بنه کَ که اطاق زیر تلار بود ودود خانه که هم درآن پخت وپز میکردند و هم در این اطاق سقف کاذبی که به آن چَپر می گفتند برای خشک ودودی کردن شالی یا گردو که درآن چپر می ریختند وبعداز چند هفته کاملا خشک وماندگاریش زیادمیشد.
زنان پرتلاش تالش سفید خانه وبالاخانه را سالی یکبار بخصوص در هنگام عید با اهک که ان زمان چون رنگ وروغن نبود کوره های آهک پزی کارشان رونق فراوان داشت که فکرمیکنم این زمان دیگر نباشدداخل وبیرون را با اهک سفید می کردند. به این ترتیب که اهک را در تشتی میریختند وبا اب حل می کردند ودر ان قدری نمک میریختند وبعد بخاطر اینکه اهک دست آنها را نبرد و زخم نکند دستشان را با پارچه می بستند ونردبان می گذاشتند وبا یک جارو که به مخلوط آهک میزدند دیوارها را آهک مالی وسفید میکردند که به این کار ویشور آلاوه می گفتند .
واما دود خانه وایوان که به آن تَجر می گفتند را ماهی یکبار با یک نوع گِل زرد که به ان فل که خرده ریزه های شالی بود اضافه کرده بخاطر اینکه ترک نخورد وحالت چسبندگییش زیاد باشد زرده گیله آلاوه می کردند .
خاصیتی که ویشور آلاوه با آهک داشت این بود که خانه ها گذشته از اینکه سفید وحالت تازگی پیدا میکرد در حقیقت ضد عفونی هم میشد واین خانه ها کمتر مورچه یا ساس وسوسک که در این دوره فراوان است پیدا میشد وبا نوشدن سال یک بوی تازگی واحساس طراوت در خانه وکاشانه نیز نمودار میشد .

ویشور آشور استا عیده نزیکی
زرده گیلی آساین تَجَره سری
خَلا دِرزین تازه شیی شواری
عیده سلام نشین کفاینه سَری
متن از زلیخا صبا

ضرب المثل تالشی زلیخا صبا ماسالی تالش

ضرب المثل تالشی 
خدا خری وینده اَی شاخش نِدوعه
خدا خر را دید بهش شاخ نداد
این مثل را برای کسی در تالشی می آورند که فوق العاد بد ذات است اگر دستش برسد 
هر کار ناروا ونا جور ی می
کند

ضرب المثل تالشی ماسالی زلیخا صبا ماسال تالش

ضرب المثل
ریش و قیچی اشتع دسه 
ریش و قیچی تودست توهست 

واین مثل را وقتی بکار می برند که یکی را معتمد قرار می دهند وکاری را برای حل وفصل به او می سپارندو می گویند ریش و قیچی اشتع دسه وهر چه را خودت صلاح بدانی انجام بده