تالشن
تالشن
همت وشجاعت و مردانگی دارِ ن تالشن
دیل بی کین وغش وسادگی دارِن تالشن
زیر بار زور نِشون آزادگی دارِن تالِشن
همه جا پیش درینه آمادگی دارِن تالِشن
کی واته تالِش عقَب منده استه؟
فرهنگ وادب دِرهِ بالندگی دارِن تالِشن
نون بِ نرخ روز نی هرن تالشن
زورو بازو نَ کار کَرِن ایستادگی دارن تالِشن
نوم و آوازه دارِن همه جاکو
هده نی پیله گینه افتادگی دارِن تالشن
ریشه دارینه ام قوم اَز قدیم
تاریخ کُهن دِرهِ اوازگی دارِن تالِشن
زلیخا صبا

در عروسی های گذشته .که این مراسم با شکوه وبیاد ماندنی بجای تالار و سالونها بیشتر در خانواده در خانه داماد که دارای حیاط بزرگ بود برای چند روز متوالی بر گزار میشد و اغاز ش هم با آوردن دسته نوازنده واز جمله نوازنده سرنا ونقاره بود ونوازنده سرنا یا همان ساز هر یکساعت به یک ساعت میرفت در گوشه تلار یا ایوان برای خبر کردن اهالی که در این خانه عروسی وشادی است با ریتم زیبایی مینواخت گاه گاهی برای گرم کردن مجلس وحال وهوا بخشیدن احساسی به مجلس نواهای تالشی قشنگی می خواندندواین نوا را در شب وروزی که قرار بود عروس بیاورند به همراه ساز محلی میخواندند
هَیار هیار یاری بَردع را اُومه
صدوسی سوار گشه بردع را اُومه
مفرشه بار کینه بردع را اُومه
سازه ژن ساز ژنی نَنه بِرمع کینه بردع را اُومه
ده ده بری تع نی گشه نی برکع یاری بردع را اُومه.....وادامه میدادند

ژنه خازی وپسند کردن (1)
درزمان گذشته وخیلی دور در منطقه تالش وماسال برای انتخاب زن وازدواج دختر وپسر های دم بخت ،بیشتر خانواده وبزرگترهادخیل بودند.
وبیشتر این ازدواج هااز آشنایی وشناختی که خانواده ها از هم داشتندصورت میگرفت وخیلی کم ویا اصلن اتفاق نمی افتاد که این وصلت ها از ناشناس ویا از دو منطقه ویا دوشهر دیگر انجام پذیرد...چون اولادر زمانهای خیلی دوردر محیط های کوچک وبسته دختران بیرونی ویا در اجتما ع نبودندکه همدیگر را ببینند تا انتخاب شریک زندگی کنندوبندرت دختر وپسر های جوان در روزها یی چون سیزده بدر و در روزای اعیاد که به دشت یا زیارت وسیاحت میرفتند همدیگر میدیدند ودلباخته می شدند.که در این صورت هم باید مورد قبول قرار میگرفت چون اگر خانواده یکی از طرفین راضی نبود به مشکل بر میخوردندکه در این صورتاگر دختر وپسر مصر به انتخاب هم بودند کار به فراری دادن دختر می انجامید
ادامه دارد...

قسمت دوم عروسی درماسال وتالش
نشون پِکر(نشانکردن..نامزدی)
بعداز مراسم صورته ویگری وبله برون.،خانواده عروس وداماد قرار میگذارشتند برای روزی که پسر ودختر را با هم نامزد کرده. ودختررا نشون پکَر کنند . بنابر این برای این کار که زنان فامیل ودوست وآشنا دعوت داشتند به خانه عروس میرفتند (البته این رسومات بیشتر در گذشته های دور بودواین زمان رسم عوض شده) به همراه شیرینی وپارچه های نفیس و طلا وجواهر.
این روز که بهترین روز شادی آفرین برای زوج خوشبخت بودبا شادی وپایکوبی وخوردن شربت وشیرینی ونشان کردن عروس وداماد با انداختن گردبند ویا گوشواره وانگشتر طلا توسط مادر داماد بگردن وگوش ودست عروس ونشان وهدیه ای هم توسط مادر عروس بستگی به زمان وعرف خانواده ها در منتطقه داشت به دامادهدیه میشد وهدایا یی هم توسط فامیل های داماد به عروس داده میشد وپسر ودختر نامزد میشد وبه خوبی وخوشی این روز برگزار میشد .
دراین دوره نامزدی رسم ورسوم در مناطق مختلف تالش متفاوت بودو آداب بجا اورده شده در جاهای مختلف جالب ودیدنی بود.
از جمله خَلا بری یا(لباس بران یا لباس دوزان)که خیاط به خانه عروس فرستاده میشد تا برای عروس چندین دست لباس بدوزد.
خانواده عروس هم در این مدت برای تهیه جهاز واماده کردن که دوختن چند دست رختخواب وسایل زندگی بود در تکا پو بودندودراین مدت نامزدی دختر حتی بصورت مهمان هم نمی بایست به خانه داماد میرفت تا روز عروسی ....ادامه دارد
زلیخا صبا عکس از نت

ادامه عروسی ماسالی بخش سوم در زمان های دور:
همانطوریکه گفته شدبرگزاری عروسی در گذشته چند روزه بودو آغازش معمولادر روز یکشنبه بود.
در این روز گروه نوازنده نیز در سرا ی داماد حاضر میشدند وجشن به تمام معنی اغاز میشد.
ونوازنده سرنا هرنیمساعت به نیم ساعتدر گوشه تلار ویا ایوان ِخانه دامادشروع به نواختن میکرد درحقیقت با این کار اعلام میکرد که در این خانه عروسی است وبه این ترتیب دوست وآشنا خبر دار میشدن وبرا ی شرکت خودرا آماده میکردند.
ومهمانها شروع به آمدن وشرکت در این شادی را اغاز میکردند.
فامیل های نزدیک از همان روز اول در این شادی شرکت میکردند وکمک حال خانواده داماد بودندوتا اخرین روزی عروسی میماندند،وروز اخرکه روز اوردن عروس که معمولا روز چهار شنبه یا پنجشنبه بود.. ودراین مدت چند روزه شادمانی وتکمیلی شادمانی
که بسیار جالب بود بخصوص برای بچه ها بساط پهن کردن دست فروشهای تنقلاتی(چرچیه خِرش)در حیاط خانه داماد وعروس بود،که دراین چند روز هم به انها خوش میگذشت چون هم فروش داشتند وهم به بچه ها:
غذاهای عروسی در این مدت شامل فسنجان کباب انواع کوکو قیمه ماسالی واویشگا وکباب به همراه مخلفات خیار وترب وزیتون پرورده وترشی جات انگور وخربزه وغیره......
برای پخت ودرست کردن این غذا ها دوتا سه اشپز ووردست می آوردند،وسر آشپزها بیشتر مرد بودند وفامیل وجوانهاهم در کارها وسفره آرایی کمک میکردندومهمان های دعوت شده اغلب غروبها می امدند وبعد از شام دوران میدادند ومیرفتند ویا تا اخر می ماندند ودر بزم وبازیهایی که در عروسی های گذشته مرسوم بود می ماندندو هر کسی به نحوی در شادی شریک ومشغول بودند ادامه دارد
نگارنده زلیخا صبا
